Orucu Bozan ve Bozmayan Durumlar
Oruç, tan yerinin ağarmasından (imsak) güneşin batışına kadar yemekten, içmekten ve cinsel ilişkiden uzak durmaktır. Ramazan orucu, Bakara Sûresi'nin 183-185. âyetleriyle farz kılınmıştır. Bu yazıda orucu bozan ve bozmayan durumları bulabilirsiniz.
Kaza ve Keffaret Gerektiren Durumlar
Ramazan orucuna geceden niyet edip başlayan kişi, gün içinde mazeretsiz ve bilerek şunları yaparsa orucu bozulur; hem kaza hem de keffaret gerekir:
- Yemek veya içmek
- Cinsel ilişkide bulunmak
- Sigara içmek
Keffaret nedir? Bozulan orucun yerine, ara vermeden 60 gün oruç tutmaktır. Buna gücü yetmeyen kişi 60 fakiri bir gün doyurur veya her birine bir fitre miktarı verir.
Yalnızca Kaza Gerektiren Durumlar
Aşağıdaki durumlarda oruç bozulur, ancak keffaret gerekmez; sadece o günün yerine bir gün oruç tutulur:
- Abdest alırken veya gargara yaparken istemeden boğaza su kaçması
- İmsak vakti girdikten sonra, girmediğini sanarak yemek-içmek
- İftar vakti girmeden, girdiğini sanarak orucu açmak
- Ağız dolusu, bilerek kusmak
- Taş, kâğıt gibi yenmesi âdet olmayan bir şeyi yutmak
- Unutarak yedikten sonra orucun bozulduğunu sanıp bilerek yemeye devam etmek
- Ramazan orucunu yolculuk, hastalık gibi bir mazeret nedeniyle bozmak
Orucu Bozmayan Durumlar
- Oruçlu olduğunu unutarak yemek veya içmek (hatırlayınca hemen bırakılmalıdır)
- İstemeden kusmak
- Göze damla damlatmak veya sürme çekmek
- Yıkanmak, yüzmek (su yutulmadıkça)
- Misvak kullanmak; macunu yutmadan diş fırçalamak
- Kan verdirmek veya tahlil için kan aldırmak
- Uykuda ihtilam olmak (rüyalı uyanmak)
- Kendi tükürüğünü yutmak
İğne, sprey, serum gibi modern tedavi yöntemlerinin oruca etkisi konusunda farklı görüşler vardır. Bu konularda Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun görüşlerine başvurmanızı öneririz.
Oruç Tutmama Ruhsatı Olanlar
- Hastalar: Oruç tutması hastalığını artıracak veya iyileşmesini geciktirecek kişiler; iyileşince kaza ederler.
- Yolcular: Yaklaşık 90 km'den uzun yolculuğa çıkanlar; sonra kaza ederler.
- Hamile ve emziren kadınlar: Kendilerine veya çocuklarına zarar gelmesinden korkuyorlarsa; sonra kaza ederler.
- Âdet ve lohusa hâlindeki kadınlar: Bu hâldeyken oruç tutamazlar; tutamadıkları günleri sonra kaza ederler.
- Oruç tutamayacak kadar yaşlı olanlar ve iyileşme ümidi olmayan hastalar: Her gün için bir fidye verirler.
Kaynaklar: Bakara 2/183-185; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I.